Het ontstaan van ‘li’, 礼之源, door Wanyu Chen

cover

Doordat Skynetblogs verdwijnt, moesten we een ander huis voor onze blog vinden.  Dat was het eerste probleem.
Maar het tweede en grootste probleem was, dat we in de loop van meer dan tien jaar her en der links naar onze blog hadden gelegd.  Dus moeten die links allemaal worden gewijzigd.

Alleen weten we niet waar dat allemaal was, en daarom gebruikten we zoekmachines om verwijzingen naar Vertaalbureau Motte te vinden.

Tot onze verbazing bleek onze blog te worden geciteerd in een verhandeling ingediend tot het behalen van de graad van licentiaat in de Oosterse Talen en Culturen aan de Universiteit Gent in het academiejaar 2007-2008.

De auteur van de verhandeling was Wanyu Chen, en de promotor was professor B. Dessein.

Het werk ging over het ontstaan van “li”.

‘li’ (礼) is een karakterschrift dat zowel in het huidige China als in Japan gebruikt wordt, en Chen Wanyu citeerde er ons blogbericht Chinees schrift van 8000 jaar oud gevonden.

De volledige verhandeling kunt u hier downloaden:
Het ontstaan van ‘li’, 礼之源, door  Wanyu Chen

Jarenlang was de afbeelding links op onze Skynetblogs trouwens een afbeelding van die oudste bekende schrifttekens:

 

dyn010_small150_192_144_jpeg_57888_1ae2e851752a2d22d02709ba74646656

Advertenties

INsight vertrekt eindelijk naar MARS!

INsight-inscheepdocument

Lancering

Op 5 mei 2018 was het eindelijk zover: InSight werd gelanceerd naar Mars vanaf Vandenberg Air Force Base (VS) met een Atlas V 401-raket.

Het oorspronkelijke lanceervenster was 4 tot 30 maart 2016, maar het vertrek werd in december 2015 uitgesteld wegens een vacuümlek in het SEIS-instrument. Aangezien maart 2016 niet meer kon worden gehaald, moest direct worden uitgesteld tot mei 2018 omdat pas dan de Aarde en Mars in een goede positie stonden voor een geslaagde vlucht. Een andere lanceerdatum had ook gekund, maar dan vraagt het traject meer energie zodat de raket niet genoeg lading kan vervoeren om InSight mee te nemen.

De landing op Mars wordt nu verwacht op 26 november 2018 op Elysium Planitia (De Elyzese Velden).

Frequent Flyer programma

Ter promotie van de ruimtevaart heeft NASA een programma bedacht, zodat je “vliegmiles” als Frequent Flyer aan boord van NASA-vluchten kunt verzamelen. Je kon je onder andere inschrijven voor de eerste vlucht van de Orion, en ook voor de vlucht van INsigt..

Doordat de lancering werd uitgesteld, waren er voor InSight twee inschrijfperioden. In november 2015 werd een eerste chip op de lander geïnstalleerd met 826.923 namen. In januari 2018 kwam daar nog een tweede chip bij met 1,6 miljoen namen. Dat totaal van 2,4 miljoen namen werd met een elektronenstraal op een siliconenwafel van 8 mm geëtst in letters die maar één duizendste van de breedte van een mensenhaar waren. Wie zich inschreef kreeg een fraai vliegticket. Binnenkort “land” ik dus op Mars.

Leuk, maar waarom doen ze dat?

NASA is een overheidsinstelling. NASA heeft altijd een rol gespeeld in de propaganda van de VS, maar veel leden van de organisatie menen oprecht dat ze hun werk onder de aandacht van het publiek moeten brengen, en nemen hun educatieve rol ernstig. Aangezien ze met belastinggeld worden betaald, vinden zij ook dat het publiek recht heeft op de resultaten van hun werk.

InSight

InSight staat voor “Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport”. of “Exploratie van het inwendige met behulp van seismisch onderzoek, aardmeetkunde en warmteoverdracht”. Die missie laat een toestel voor geofysisch onderzoek op Mars landen voor onderzoek van het diepe inwendige. Er zijn ook Belgische instrumenten aan boord.

InSight zal de sporen onderzoeken van planeetvorming, en ook geofysische “levenstekens”: de “polsslag” (seismologisch), de “temperatuur” (sensor voor warmtestromen) en de “reflexen” (precisie-tracking). Het onderzoek richt zich op de geologische activiteit in heden en verleden van Mars.

Mars Cube One

Behalve InSight lanceert de Atlas tegelijk ook nog de Mars Cube One (MarCO). Dat is een paar van 6U CubeSats om navigatie en uithoudingsvermogen van CubeSats in de ruimte te testen, en als ondersteuning van de realtime communicatie van InSight tijdens de landing (EDL: entry, descent and landing). Opvallend is dat de CubeSats na de lancering hun eigen weg naar Mars volgen, en niet vastgekoppeld aan InSight vliegen – een methode die doorgaans wordt gebruikt. Tijdens de EDL-fase zullen ze Mars voorbijvliegen.

Kerngegevens van InSight

* Lanceervenster: 5 mei 2018 op 11:05 UTC
* Landing: gepland op 26 november 2018
* Reisduur: 6,5 maand
* Reisafstand: 484 miljoen km
* Bedrijfsduur op het oppervlak: 728 aard-dagen / 708 sol*
* Eerste zending van wetenschappelijke resultaten: oktober 2016
* Activering van instrumenten: ongeveer 60 sol (marge van 20 sol inbegrepen)
* Datavolume gedurende 1 Mars-jaar: meer dan 29 GB (verwerkte seismische gegevens op het web gepubliceerd in 2 weken, overige wetenschappelijke gegevens minder dan 3 maanden, geen proprietary period)
* Einde van primaire opdracht: 26 september 2018

Kenmerken van de Mars Cube One

* Aantal: twee
* Type: 6U CubeSats
* Naam: Mars Cube One (MarCO) A en B,
* Afmetingen: 30 cm × 20 cm × 10 cm
* Doel: communicatierelais tijdens EDL-fase van InSight, en testen van een communicatierelaissysteem

* sol: één sol is een dag op een planeet, in het geval van Mars is het dus een Mars-dag. Een sol duurt op Mars 24h 39m 35,24409s. Op Aarde (dus onze dag) duurt het 24h 00m 00,002s.
Landingsplaatsen van Amerikaanse toestellen op Mars:

INsightLanding

 

Tentoonstelling Geraardsbergen 950

dierkost, dierkosttoren, geraardsbergen, vesten, geraardsbergen 950, tentoonstelling, expositie, kunstacademieGrensverleggend 950
Geraardsbergen, de stad van de vrijheden
1068: de vrijheid van de keure
2018: de vrijheid van de kunst
Tijdens de Week van de amateurkunsten stellen de leerlingen van de Kunstacademie van Geraardsbergen tentoon in de Dierkosttoren.
Ingang
– gratis
Datum
– zaterdag en zondag 28 en 29 april 2018
– dinsdag 1 mei 2018
– zaterdag en zondag 5 en 6 mei 2018
Uur
– van 10.00 uur tot 12.00 uur
– van 14.00 uur tot 17.00 uur
Plaats
– Dierkosttoren op de Vesten, Geraardsbergen
Onder leiding van Jimmy Carnier, met medewerking van Kunstacademie Geraardsbergen, Stad Geraardsbergen en Vertaalbureau Motte

Yoko Tsuno Integrale 2: Duitse avonturen

Het is niet de eerste keer dat we bij Vertaalbureau Motte meewerken aan strips.
Dat is vooral de “schuld” van Peter Motte. Hij heeft een grote achtergrond in strips en andere verhalende media, en won onder andere enkele prijzen voor zijn eigen verhalen.
Als vertaler-proeflezer studeert hij nog elke dag talen, en strips zijn daarvoor een geschikte oefening.
Enerzijds zijn strips een erg gebalde uitdrukkingsvorm, doordat de tekeningen veel informatie in korte tijd geven. In een roman zijn meer woorden nodig voor decors, kleding, apparaten, landschappen … Kortom: voor alles wat visueel kan worden uitgedrukt.
Anderzijds zijn strips een vreemd mengsel van taal en beeld, in tegenstelling tot film en theater, die dichter tegen de natuurlijke taalomgeving aanleunen.
Want al geven strips veel informatie in één oogopslag dankzij de tekeningen en inkleuring, ze hebben ook tekst nodig, en niet klank.
En het is precies die tekst die voor ons en vertaler-proeflezer Peter Motte de grote uitdaging vormt.
Terwijl in romans de plaats voor tekst in principe oneindig is, leggen strips veel ruimtelijke beperkingen op. Er moet karig met woorden worden omgesprongen.
Dat stelt speciale eisen aan vertalers, omdat vertalingen doorgaans langer zijn dan het origineel – overigens een merkwaardig fenomeen. En in strips mag de doeltekst niet langer worden dan het origineel, omdat alles in dat tekstballonnetje moet passen.
Sommige striptekenaars houden daarmee rekening door hun ballonnetjes wat te groot te maken, maar ze doen dat niet allemaal. Kleinere lettertypen kunnen een oplossing zijn, maar dat is niet altijd comfortabel leesbaar. Het is soms een hele stunt om een strip comfortabel leesbaar te vertalen, en toch alle informatie en gevoel van het originele werk over te brengen. Daardoor blijft het vertalen en corrigeren van strips een uitzonderlijke vingeroefening.
Vertaalbureau Motte werkte al mee aan de correcties van de stripteksten van de eerste thematische bundeling van de avonturen van Yoko Tsuno, en we mochten dat voor de tweede bundel overdoen.
De albums dateren van 1973 tot 1984, en de vertalingen waren minstens van vóór 1985. Sindsdien is de spelling al een paar keer veranderd, en dat was dus het eerste waar we op moesten letten. Maar we controleerden ook of er andere spelfouten waren, grammaticafouten, ontbrekende leestekens, en verkeerde of zelfs ontbrekende vertalingen.
Er werd ook gelet op specifieke stripkenmerken, zoals onomatopeeën. Ontbrekende onomatopeeën kunnen in strips soms verrassend belangrijk zijn, zeker bij een striptekenaar zoals Roger Leloup, die niet iets in twee plaatjes zal vertellen, als hij het in één kan doen. Ook de kwaliteit van de lettering is belangrijk: de tekst moet in het ballonnetje staan, niet erbuiten.
Maar Peter Motte lette er ook op of de technische en wetenschappelijke inhoud goed en duidelijk was overgebracht. In een sciencefictionstripreeks zoals Yoko Tsuno is dat niet zonder belang. Zoals alle sciencefiction is ook Yoko Tsuno een mengsel van feiten en fictie, en het is een evenwichtskunst om de grens tussen wetenschappelijk en technisch correct aan de ene kant en fantasie aan de andere kant te bewandelen zonder de lezers voor het hoofd te stoten.
Er wordt niet van de lezer gevraagd dat hij over alle noodzakelijke kennis beschikt, maar de schrijver moet er wel rekening mee houden dat de lezer die kan hebben. Sciencefictionstrips vertalen eist daardoor meer kennis van wetenschappelijke en technische vaktalen dan de gemiddelde strip.
Daarom doet het ons altijd genoegen als uitgeverij Ballon Media ons vraagt om de taal van de avonturen van Yoko Tsuno te controleren. En we zullen dat met veel plezier blijven doen.
donderdag, 30 november 2017
Integrale 2 brengt de Duitse avonturen samen, en bevat een thematische inleiding, in dit geval over Roger Leloup en zijn belangstelling voor Duitsland.
strips, stripverhaal, integraal yoko tsuno, integraal, duitse avonturen, dupuis

Open door or closed door?

heat, energy, energy savings, energy loss, energy consumption, heat loss, heatingOpen door or closed door?
by Peter Motte, 265 words
Lots of greenies will have been irritated by it from the early beginning, and lots of shivery people too: retailers keeping the doors open during the whole day, irrespective of the weather, hoping that walkers would be blown into the shop by the breeze.
But does it work?
A scientific study has been conducted using counters in the shops. That gave researchers more than ten thousand registrations, supplemented by street camera’s with almost one and a half million registrations of passerbys. The shopkeepers were asked to follow a cycle of closed doors during one week, and open doors the next week, during in total five weeks. In that way a bunch of data was collected, which made it possible to compare the entering clients with passerbys in case of closed or open doors.
That information could also be compared with outside temperatures and the days of the week. After all, a sunny Saturday afternoon draws more visitors than a rainy Monday morning, and the type of shop is important too.
After comparing the figures in all possible ways, it turned out that closed or opened doors don’t make any difference in the number of visitors or in the turnover. But it does make in difference in energy consumption: apparently closed doors prevent 39% of the energy to walk out of the store.
The research was conducted by Eandis, collaborating with Stadslab2050, Haystack International, the Flemish Energy Agency, the City of Antwerp, the shop keepers organisation Quartier National and the freelancers organisation Unizo.
Wednesday, 15 November 2017

Deurtje open of deurtje dicht?

warmte,energie,verwarming,energiebesparing,energieverbruik,energieverlies,warmteverlies,milieuDeurtje open of deurtje dicht?
door Peter Motte, 221 woorden
Het zal de groene jongens wel vanaf het begin hebben geïrriteerd, en de koukleumen zeker: handelaren die de hele dag door hun voordeur wagenwijd laten openstaan in de hoop dat passerende wandelaars door tocht in de winkel worden geblazen.
Maar werkt dat ook?
Er werd een wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd met behulp van tellers in de winkel. Dat leverde meer dan tienduizend registraties op, door straatcamera’s aangevuld met bijna anderhalf miljoen registraties van voorbijgangers. De winkeliers werd gevraagd hun deur afwisselend een week open en een week dicht te houden, en dat gedurende vijf weken. Daardoor werd een massa gegevens verzameld waarbij binnenkomende klanten konden worden vergeleken met passanten in geval van open en gesloten deuren.
Die data werden ook vergeleken met buitentemperaturen en de dag van de week. Een milde zaterdagmiddag trekt immers meer bezoekers aan dan een regenachtige maandagochtend, en de aard van de winkel speelt ook een rol.
Na de cijfers op alle mogelijke manieren met elkaar te hebben vergeleken, bleek dat gesloten of open deuren geen verschil maken in het aantal bezoekers, en evenmin in de omzet. Wel in het energieverbruik: als de deuren dicht blijven, gaat er 39% minder energie vandoor.
Het onderzoek werd uitgevoerd door een samenwerking tussen Eandis, Stadslab2050, Haystack International, het Vlaamse Energieagentschap, de Stad Antwerpen, winkelvereniging Quartier National en de zelfstandigenorganisatie Unizo.
woensdag, 15 november 2017