Taalprobleem: bekend / gekend

FOUT De kwalijke gevolgen van roken zijn goed gekend, maar toch slagen velen er niet in om paal en perk te stellen aan die slechte gewoonte.

GOED De kwalijke gevolgen van roken zijn goed bekend, maar toch slagen velen er niet in om paal en perk te stellen aan die slechte gewoonte.

VERKLARING
“Gekend” en “bekend” zijn alletwee bestaande woorden, maar ze worden nogal eens veward.
Het is niettemin eenvoudig om ze uit elkaar te houden: “gekend” is het voltooid deelwoord van “kennen”.
“Bekend” is een adjectief en is afgeleid van “bekennen”.
Een les is gekend, want die ken je. Gevolgen zijn bekend.

Referentie: W. Penninckx, P. Buyse en W. Smedts, “Correct Taalgebruik”, UGA, 2001.

Advertenties

Amai!

Ik heb net een blogje bezocht: spelling.skynetblogs.be
Het bestaat pas sinds 16/10/2005, maar in 7 dagen tijd haalde hij 1220 bezoeken!
En dat voor een blog die gaat over … spelling!
Het bewijst niet alleen dat het probleem leeft bij de mensen, maar ook dat ze van die nieuwe spelling (bekend als GB05 van Groene Boekje 2005) niets willen weten.

Taalprobleem: een aantal

FOUT Door een aantal kortsluitingen zaten een aantal huizen langs derijksweg tijdelijk zonder stroom.

GOED Door kortsluitingen zaten enkele huizen langs de rijksweg tijdelijkzonder stroom.

VERKLARING
Weliswaar niet helemaal objectief, maar niettemin: wees zuinig met het lege “een aantal”.
Ludo Permentier wijst op de taalblog van zijn krant De Standaard op hetoverbodige gebruik van “een aantal”.
Hij adviseert om “een aantal” te vervangen door een ander woord of hethelemaal weg te laten. Zeker als “aantal” niet wordt beklemtoond.
“Een aantal” kan vanalles betekenen, van weinig over sommige en enkele tot de meeste en veel. De alternatieven zijn veel preciezer.Een ronduit slecht gebruikt zien we in dit voorbeeld: “Alonso stijgt eenaantal plaatsen, dankzij zijn overwinning in Francorchamps. Hij is nueerste.” Maar als de journalist wéét dat het drie plaatsen zijn, dan kan hij dat beter gewoon zeggen: “Alonso stijgt vijf plaatsen, dankzij zijnoverwinning in Francorchamps. Hij is nu eerste.”
Soms kan een aantal weg. “Hij gaat een aantal huizen in de straat kopen.”
Als hij ze niet allemaal koopt, kun je ook gewoon schrijven: “Hij gaathuizen in die straat kopen.” Als hij ze wel allemaal koopt, kun je o.a.schrijven: “Hij gaat de huizen in die straat kopen.”

Meer uitleg op:
http://vrttaal.net/taaldatabanken_master/juist/050609.shtml

Taalprobleem: telkens

FOUT Telkens ik naar de markt ging.

GOED Telkens wanneer ik naar de markt ging.

VERKLARING
“Telkens” is een bijwoord, geen voegwoord. Het kan wel een voegwoord versterken.

Niet: *Telkens hij dat deed, zette hij eerst zijn bril af.
Wel: Als hij dat deed, zette hij altijd eerst zijn bril af.
Wel: Telkens als hij dat deed, zette hij eerst zijn bril af.

Taalprobleem: socio- / sociaal-

FOUT De eindeloopbaanproblematiek was het belangrijkste socio-economische element in de besprekingen tussen de sociale partners.

GOED De eindeloopbaanproblematiek was het belangrijkste sociaal-economische element in de besprekingen tussen de sociale partners.

VERKLARING
In deze samenstelling gaat het om twee elementen die gelijkwaardig zijn(sociaal en economisch). In zulke gevallen schrijven we sociaal en nietsocio. Als de twee elementen niet gelijkwaardig zijn, wordt het wel socio-, bv. in sociobiologie, sociografie, enzovoort.